هنگام ابتلا به آنفلوآنزا چه بخوریم؟ غذاهای مناسب هنگام تب و بدن‌درد
ابتلا به بیماری‌های ویروسی مانند آنفلوآنزا معمولاً با علائمی از جمله تب، بدن‌درد، خستگی و کاهش اشتها همراه است؛ علائمی که ممکن است میل به غذا خوردن را کاهش دهند. با این حال، تغذیه مناسب در دوران بیماری اهمیت زیادی دارد و می‌تواند به تأمین مایعات و مواد مغذی مورد نیاز بدن و تحمل بهتر علائم کمک کند.
در این دوران، انتخاب غذاهایی که هضم آسان‌تری دارند و تأمین آب کافی اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. در مقابل، بعضی خوراکی‌ها ممکن است در صورت مصرف بیش از اندازه یا متناسب نبودن با شرایط جسمی فرد، ناراحتی‌های گوارشی ایجاد کنند یا جایگزین غذاهای مغذی شوند. بث چروونی، متخصص تغذیه، نیز بر اهمیت دریافت آب و مواد مغذی هنگام مقابله سیستم ایمنی بدن با عفونت تأکید می‌کند.
چرا تأمین آب و مواد مغذی هنگام ابتلا به آنفلوآنزا اهمیت دارد؟
تب، تعریق، بدن‌درد و خستگی می‌توانند احساس ضعف را افزایش دهند. در این شرایط، کم‌آبی بدن و کاهش دریافت مواد مغذی از مهم‌ترین مسائلی هستند که باید به آن‌ها توجه کرد.
تب و تعریق ممکن است موجب از دست رفتن مایعات شوند. در صورت همراهی بیماری با استفراغ یا اسهال، خطر کم‌آبی نیز افزایش پیدا می‌کند. از سوی دیگر، کاهش اشتها ممکن است دریافت انرژی، پروتئین، ویتامین‌ها و مواد معدنی مورد نیاز بدن را دشوار کند.
به همین دلیل، نوشیدن مایعات کافی و مصرف غذاهایی که بدن به‌راحتی آن‌ها را تحمل می‌کند، از اقدامات مهم در دوران بیماری است. در صورت کاهش اشتها، خوردن وعده‌های کوچک‌تر و مکرر می‌تواند به دریافت مواد مغذی کمک کند.
۵ گروه خوراکی و نوشیدنی که هنگام بیماری باید به مصرف آن‌ها توجه کرد
۱. شیرینی‌ها و خوراکی‌های پرشکر
آبنبات، نوشابه‌های شیرین، شیرینی‌ها و دسرهای پرشکر معمولاً در مقایسه با غذاهای کامل، مواد مغذی کمتری در اختیار بدن قرار می‌دهند. مصرف بیش از اندازه این خوراکی‌ها ممکن است باعث شود فرد غذای کمتری از منابع مفید دریافت کند.
با این حال، شواهد کافی وجود ندارد که نشان دهد مصرف معمول شیرینی به‌طور مستقیم سیستم ایمنی را تضعیف می‌کند یا دوره آنفلوآنزا را طولانی‌تر می‌سازد. بنابراین، حذف کامل قندها ضرورت عمومی ندارد؛ بهتر است در دوران بیماری، اولویت با تأمین انرژی و مواد مغذی مورد نیاز بدن باشد.
۲. غذاهای بسیار شور
چیپس، تنقلات شور، بعضی غذاهای آماده و فرآورده‌های گوشتی ممکن است حاوی نمک زیادی باشند. مصرف بیش از اندازه نمک برای سلامت عمومی مناسب نیست، اما خوردن یک وعده غذای شور لزوماً به کم‌آبی یا تشدید عفونت منجر نمی‌شود.
در صورت ابتلا به بیماری همراه با تب، اسهال یا استفراغ، جبران مایعات ازدست‌رفته اهمیت بیشتری دارد. اگر اسهال یا استفراغ قابل توجه باشد، محلول خوراکی جبران آب و املاح می‌تواند به بازگرداندن مایعات و الکترولیت‌های ازدست‌رفته کمک کند.
۳. فست‌فودها و غذاهای بسیار چرب
غذاهای سرخ‌شده و بسیار چرب ممکن است در برخی افراد احساس سنگینی، تهوع یا ناراحتی معده ایجاد کنند. این موضوع به‌ویژه زمانی اهمیت دارد که اشتهای فرد کاهش یافته یا علائم گوارشی نیز وجود داشته باشد.
در چنین شرایطی، سوپ، برنج، سیب‌زمینی پخته و وعده‌های کوچک‌تر می‌توانند انتخاب‌های مناسب‌تری باشند. البته شواهد محکمی وجود ندارد که مصرف یک وعده غذای چرب به‌تنهایی عفونت ویروسی را تشدید کند؛ معیار اصلی، تحمل فرد و وضعیت گوارشی اوست.
۴. قهوه و نوشیدنی‌های کافئین‌دار
برخلاف تصور رایج، مصرف متعادل قهوه معمولاً باعث کم‌آبی بدن نمی‌شود و می‌تواند بخشی از مایعات دریافتی روزانه را تأمین کند.
با این حال، مصرف زیاد کافئین ممکن است خواب را مختل کند و در برخی افراد باعث تپش قلب، اضطراب یا ناراحتی معده شود. از آنجا که استراحت کافی در دوران بیماری اهمیت دارد، بهتر است مصرف قهوه و سایر نوشیدنی‌های کافئین‌دار با توجه به شرایط جسمی تنظیم شود.
آب همچنان یکی از ساده‌ترین گزینه‌ها برای تأمین مایعات بدن است و بهتر است در طول روز به‌طور منظم نوشیده شود.
۵. غذاهایی که علائم گوارشی را تشدید می‌کنند
برخی عفونت‌های ویروسی ممکن است علاوه بر علائم تنفسی، با تهوع، دل‌درد، استفراغ یا اسهال همراه باشند. در این شرایط، غذاهای تند، بسیار چرب یا سنگین ممکن است ناراحتی گوارشی را بیشتر کنند.
البته واکنش افراد به غذاها یکسان نیست و لازم نیست همه این خوراکی‌ها به‌طور کامل از رژیم غذایی حذف شوند. بهتر است غذاهایی انتخاب شوند که با وضعیت جسمی فرد سازگارتر هستند. در صورت کاهش اشتها نیز خوردن وعده‌های کوچک‌تر و مکرر می‌تواند آسان‌تر از مصرف وعده‌های حجیم باشد.
آیا هنگام ابتلا به آنفلوآنزا باید شیر، موز و نان را کنار گذاشت؟
خیر. شواهد علمی از ممنوعیت عمومی مصرف شیر، موز و نان هنگام ابتلا به آنفلوآنزا یا سایر بیماری‌های ویروسی حمایت نمی‌کنند. اگر این مواد غذایی به‌خوبی تحمل شوند، دلیلی برای حذف آن‌ها صرفاً به‌دلیل بیماری وجود ندارد.
شیر و لبنیات: این گروه غذایی می‌تواند پروتئین و مواد مغذی دیگری را در اختیار بدن قرار دهد. شواهد محکمی وجود ندارد که مصرف شیر تولید مخاط دستگاه تنفسی را افزایش دهد؛ هرچند بعضی افراد ممکن است پس از نوشیدن آن، احساس غلیظ شدن بزاق یا پوشیده شدن گلو را تجربه کنند.
موز: موز منبعی از انرژی و مواد مغذی است و می‌تواند در دوران بیماری بخشی از رژیم غذایی باشد. وجود قند طبیعی در این میوه به‌تنهایی دلیلی برای کنار گذاشتن آن نیست.
نان: نان نیز می‌تواند بخشی از تغذیه معمول در دوران بیماری باشد. پرهیز از گلوتن عمدتاً برای افرادی ضرورت دارد که به بیماری سلیاک یا مشکلات مشخص مرتبط با گلوتن مبتلا هستند.
در نتیجه، اگر مصرف شیر، موز و نان باعث ناراحتی گوارشی یا تشدید علائم نمی‌شود، لازم نیست این مواد غذایی را از برنامه غذایی خود حذف کنید.
هنگام ابتلا به بیماری ویروسی چه بخوریم؟
در دوران بیماری بهتر است به‌جای تمرکز بر یک ماده غذایی خاص، به دریافت مایعات کافی و مصرف متنوع مواد مغذی توجه شود. گزینه‌های زیر می‌توانند به تأمین نیازهای بدن کمک کنند:
- آب و مایعات کافی: برای جبران مایعات ازدست‌رفته در اثر تب و تعریق.
- سوپ و غذاهای آبکی: برای کمک به دریافت مایعات و آسان‌تر شدن مصرف غذا.
- میوه‌ها و سبزیجات: برای تأمین ویتامین‌ها، مواد معدنی و فیبر.
- منابع پروتئینی: مانند تخم‌مرغ، مرغ، ماهی، حبوبات و لبنیات، متناسب با تحمل فرد.
- غلات و غذاهای ساده: مانند برنج، نان و سیب‌زمینی، به‌ویژه زمانی که اشتها کاهش یافته است.
اگر در دوران بیماری اشتهای زیادی ندارید، لازم نیست خود را به خوردن وعده‌های بزرگ مجبور کنید. مصرف وعده‌های کوچک‌تر در فاصله‌های زمانی کوتاه‌تر می‌تواند راهکار مناسبی باشد. همچنین در صورت اسهال یا استفراغ، باید به نشانه‌های کم‌آبی توجه بیشتری داشت.
چه زمانی باید برای بیماری ویروسی به پزشک مراجعه کرد؟
تغذیه مناسب، نوشیدن مایعات و استراحت می‌توانند به مدیریت علائم کمک کنند، اما جایگزین مراقبت پزشکی در موارد ضروری نیستند.
در صورت بروز تنگی نفس، درد قفسه سینه، گیجی، ضعف شدید یا نشانه‌های جدی کم‌آبی، باید فوراً مراقبت پزشکی دریافت کرد. همچنین اگر تب بیش از چهار روز ادامه پیدا کند، علائم بیش از ۱۰ روز بدون بهبود باقی بمانند یا پس از بهبود اولیه دوباره تشدید شوند، مراجعه به پزشک ضروری است.
سالمندان، زنان باردار، افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای و کسانی که در گروه‌های پرخطر قرار دارند، بهتر است در صورت مشکوک بودن به آنفلوآنزا زودتر با پزشک تماس بگیرند. داروهای ضدویروسی در برخی موارد می‌توانند مفید باشند و معمولاً هرچه درمان زودتر آغاز شود، اثربخشی بیشتری خواهد داشت.
جمع‌بندی
هیچ خوراکی خاصی به‌تنهایی بیماری‌های ویروسی را درمان نمی‌کند و حذف شیر، موز، نان یا سایر مواد غذایی معمول نیز لزوماً به بهبود سریع‌تر منجر نمی‌شود. آنچه در دوران بیماری اهمیت بیشتری دارد، تأمین مایعات، دریافت مواد مغذی متناسب با نیاز بدن، استراحت کافی و توجه به شدت علائم است.
انتخاب غذاهایی که به‌راحتی تحمل می‌شوند و محدود کردن خوراکی‌هایی که ناراحتی گوارشی یا اختلال خواب ایجاد می‌کنند، می‌تواند به گذراندن راحت‌تر دوران بیماری کمک کند. در صورت بروز علائم هشداردهنده یا طولانی شدن بیماری، پیگیری پزشکی اهمیت بیشتری از تغییرات غذایی دارد.
