هشدار درباره جراحی غیرضروری دیسک کمر / نتیجه MRI به‌تنهایی کافی نیست
یک فلوشیپ فوق‌تخصصی درد و دبیر انجمن بررسی و مطالعه درد در ایران، هم‌زمان با روز جهانی کمردرد، با اشاره به شیوع گسترده این عارضه گفت: بر اساس آمار سازمان جهانی بهداشت، حدود ۸۰ درصد افراد در طول زندگی خود دست‌کم یک بار کمردرد را تجربه می‌کنند؛ مشکلی که علاوه بر تأثیر بر سلامت و کیفیت زندگی، می‌تواند هزینه‌های درمانی را افزایش دهد و با غیبت از کار و کاهش بهره‌وری، پیامدهای اقتصادی و اجتماعی به همراه داشته باشد.
وی کم‌تحرکی، نشستن طولانی‌مدت و اضافه‌وزن را از جمله عواملی دانست که می‌توانند در بروز یا تداوم کمردرد نقش داشته باشند و افزود: با توجه به شیوع بالای این عارضه، شناسایی علت اصلی درد و انتخاب روش درمانی متناسب با شرایط هر بیمار اهمیت زیادی دارد.
آیا تشخیص دیسک کمر به معنای نیاز به جراحی است؟
او با تأکید بر ضرورت پرهیز از جراحی‌های غیرضروری اظهار کرد: مشاهده بیرون‌زدگی دیسک یا سایر تغییرات در تصاویر ام‌آر‌آی (MRI)، به‌تنهایی به معنای ضرورت جراحی نیست. تصمیم‌گیری درباره روش درمان باید بر اساس مجموعه‌ای از عوامل، از جمله نتایج معاینه بالینی، نوع و شدت علائم، مدت‌زمان درد و میزان تأثیر آن بر فعالیت‌های روزمره بیمار انجام شود.
این فلوشیپ فوق‌تخصصی درد ادامه داد: برای درمان کمردرد، گزینه‌های مختلفی وجود دارد که می‌توان متناسب با وضعیت بیمار از آن‌ها استفاده کرد. آموزش بیمار، اصلاح فعالیت‌های روزمره و سبک زندگی، برنامه حرکتی مناسب، توانبخشی و در صورت نیاز درمان‌های دارویی و مداخلات تخصصی درد، از جمله روش‌های غیرجراحی هستند.
به گفته وی، سازمان جهانی بهداشت نیز در راهنمای مدیریت کمردرد مزمن بر استفاده از رویکردی چندوجهی و متناسب با شرایط هر فرد تأکید دارد؛ رویکردی که به‌جای تمرکز بر یک روش درمانی، مجموعه‌ای از اقدامات متناسب با نیازهای بیمار را در نظر می‌گیرد.
هدف درمان کمردرد چیست؟
دبیر انجمن بررسی و مطالعه درد در ایران با بیان اینکه هدف از درمان نباید صرفاً تسکین موقت درد باشد، گفت: بازگشت بیمار به فعالیت‌های روزمره، بهبود عملکرد جسمی و ارتقای کیفیت زندگی باید از اهداف اصلی درمان باشد.
وی افزود: تصمیم‌گیری صرفاً بر اساس نتایج تصویربرداری یا استفاده خودسرانه از روش‌های درمانی ممکن است مانع انتخاب مسیر مناسب درمان شود. به همین دلیل، ارزیابی شرایط بالینی بیمار و بررسی تأثیر درد بر زندگی روزمره او، نقش مهمی در انتخاب روش درمان دارد.
او تصریح کرد: در برخی بیماران، اگر روش‌های غیرجراحی پاسخ کافی نداشته باشند یا علائم خاص و جدی وجود داشته باشد، ممکن است استفاده از روش‌های مداخله‌ای یا جراحی ضرورت پیدا کند. بنابراین، انتخاب روش درمان باید پس از ارزیابی دقیق و متناسب با وضعیت هر بیمار انجام شود.
چه زمانی کمردرد به بررسی تخصصی نیاز دارد؟
وی در پایان خاطرنشان کرد: کمردرد مداوم یا دردی که به اندام تحتانی انتشار پیدا می‌کند، نیازمند ارزیابی تخصصی است. تشخیص دیسک کمر به‌خودی‌خود به معنای ضرورت جراحی نیست و در بسیاری از موارد می‌توان با انتخاب درمان مناسب و هدفمند، بدون جراحی به کنترل درد و بهبود عملکرد دست یافت.
با این حال، در صورت بروز ضعف جدید یا پیشرونده پا، بی‌حسی ناحیه بین پاها یا اختلال تازه در کنترل ادرار و مدفوع، مراجعه فوری به اورژانس ضروری است؛ زیرا این علائم می‌توانند نشانه یک مشکل جدی عصبی باشند.
